Deel

advertentie

Winterkoning

De kleinste met het hoogste woord

Winterkoning

Wat een geluid!
De televisie staat zeker niet zacht en toch hoor ik van buitenaf luid en duidelijk de heldere klanken van het Winterkoninkje welke hier in de buurt zijn territorium heeft. Dat uit zo’n heel klein vogeltje zo´n helder en krachtig gezang kan komen, ik verbaas mij er iedere keer weer over. Met zijn 10 centimeter is dit bijna het kleinste vogeltje van Nederland. Alleen het Goudhaantje is met zijn 9 cm nog kleiner.

Aanpassen
De Winterkoning of Winterkoninkje is de enige Europese winterkoningsoort en behoort tot een familie waarvan alle andere soorten uitsluitend in Amerika voorkomen. De Winterkoning is een van de meest algemene vogelsoorten in Nederland. Dit komt omdat hij zich heeft kunnen aanpassen aan zowel bosrijke, open gebieden, als stedelijk gebied. Het leeft hier voornamelijk als standvogel, maar is ook wel doortrekker en wintergast.

Parmantig
Het Winterkoninkje is roodbruingestreept en heeft zijn staartveren vrijwel altijd parmantig rechtop staan. Hij zoekt zijn voedsel op de grond, tussen struiken of in spleten en sluipt in alle hoeken en gaten op zoek naar insecten, bladluizen, spinnen en slakken. In de winter zijn deze moeilijk bereikbaar, zodat ze mogelijk uit nood kunnen overgaan op het eten van zaden en bessen en die dan gebruiken als bijvoedsel.

Hoogste woord
Hij zingt bijna het gehele jaar door, behalve in de nazomer en in de vroege herfst. De vroege uurtjes brengt het Winterkoninkje vaak zingend door, terwijl veel andere vogels bezig zijn met voedsel zoeken heeft deze vogel het hoogste woord.

Nest
Buiten het broedseizoen leeft het Winterkoninkje helemaal alleen. De broedtijd begint eind april en gaat door tot eind juli. Ze kunnen tot drie nesten per jaar hebben, met vijf à acht jongen per nest. Deze nesten worden door het mannetje gemaakt, in heggen, struiken en takkenbossen, maar ook in gaten in muren of aan oevers. Tevens broeden ze ook wel in een oud nest van andere vogels of in een nestkast. De nesten bevinden zich meestal op een hoogte van ongeveer tussen de één a twee meter boven de grond.

Troglodytes
Winterkoninkjes nestelen graag op donkere plekjes en in holletjes. Hun Latijnse naam “Troglodytes” betekent “holbewoner”. Het mannetje maakt vaak meerdere nesten per territorium, soms wel vier. Het vrouwtje kiest vervolgens één nest uit voor het broeden en bekleedt dat nest met veertjes. Wanneer het vrouwtje broedt, probeert het mannetje vaak nog een ander vrouwtje te lokken in één van zijn andere nesten. Na twee en een halve week komen de eitjes uit. Beide ouders voeren de jongen die na ongeveer drie weken uit vliegen. 1 tot 3 weken later zijn ze zelfstandig.

Katten
Dreigt er gevaar van bijvoorbeeld een kat, dan probeert het mannetje door heel dicht langs de kat te gaan, de kat bij het nest weg te lokken. Tijdens het weglokken maakt het Winterkoninkje een rollend “Tserrr” geluid, de alarmroep. Is de kat weer weg dan zoekt hij een hoog punt op om daar te gaan zingen. Ik heb dit een aantal keren mogen aanschouwen en ik verbaasde mij er echt over hoe dicht hij bij de kat in de buurt durfde te komen.

Gevoelig voor kou
Wist je al dat de Winterkoning zijn naam niet echt mee heeft, hij is namelijk gevoelig voor strenge koude tijdens de winter. Er kan dan een behoorlijke sterfte optreden. In echte winter jaren kan het aantal broedparen soms wel afnemen met veertig tot vijftig procent. Gelukkig kan de stand zich ook weer behoorlijk snel herstellen en zo kan het vogeltje na een sterke afname in twee tot drie jaar weer helemaal terug zijn op het oude niveau. Een snel herstel is mogelijk doordat Winterkoninkjes, die normaal gemiddeld zeven eieren in hun nest leggen, onder gunstige omstandigheden wel tot maximaal zestien eieren kunnen leggen en dit dan ook nog eens twee à drie maal per seizoen.

Speelnest
Het verdwijnen van deze vogels bij strenge vorst wordt vooral veroorzaakt door gebrek aan voedsel en doodvriezen. Om daaraan te ontkomen, verblijven ze ’s winters vaak in groepjes dicht tegen elkaar aangedrukt in een speelnest, soms wel enkele tientallen bij elkaar.

 

Margreet Frowijn-Druijven
Natuurfotograaf en vrijwillig boswachter Natuurmonumenten
www.mfnf.nl

Klik op één van de afbeeldingen voor een vergroting.

Winterkoning Winterkoning Winterkoning Winterkoning
advertentie

Meer 'Rechterkolom':

Callantsoog

25 juni 2021

Achterweg 1-42

Vlaggen voor veteranen

25 juni 2021

Doet u mee zaterdag?

De Ode aan de Veteranen vindt plaats in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, u kunt het op televisie volgen op NPO2

Allegaartje

25 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Hoogheemraadschap

25 juni 2021

Pompen of verzuipen

Zelfs de vertrouwde oude molens werden ingezet, die kunnen namelijk best veel water wegpompen, ze moeten alleen wel een windje hebben en die was er niet

Webben in de struiken

25 juni 2021

Het is toch nog geen Halloween?

Smartphone

25 juni 2021

Hoe maak je een goede foto met je mobiel?

De smartphone camera heeft tegenwoordig een lading aan instellingen, maar er zijn ook dingen die je beter niet kunt doen, inzoomen bijvoorbeeld

Vliegende mieren

25 juni 2021

Leuk als je net lekker op het terras zit

Het barst vaak in ene los, wolken met vliegende mieren stromen uit de straat de lucht in, je kunt het aan zien komen als je ze in de gaten houdt

Win een boek

21 mei 2021

Deze maand: Confrontaties

Mail ons en ding mee!

Waterpret

18 juni 2021

Wat wil je anders met dat mooie weer?!

De brandweer was zo vriendelijk om de slangen even uit te lenen. Wat kun je je beter wensen met dat warme weer dan waterpret

Café Spoorzicht

18 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Zakdragers

18 juni 2021

en Kokermotten

Bijna lachwekkend maar ze bestaan echt. Vlinders die als rupsje in een zakje of kokertje groot worden, zelfgemaakt en voor sommigen de permanente woonplek

Zijn vaccins effectief

18 juni 2021

Ook tegen nieuwe varianten?

Verlaat lintje

18 juni 2021

Voor molenaar Ton Maas

De afgelopen 20 jaar heeft Ton Maas een belangrijke bijdrage geleverd aan het in stand houden van het ambacht van molenaar in Nederland

De Kerk

11 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Hoep 4d

11 juni 2021

In Schagen

Boterbloem

4 juni 2021

De ene boterbloem is de ander niet!

Eikenprocessierups

11 juni 2021

En de teken zijn ook wakker

Bloemzaadbommetjes

11 juni 2021

WatZr campagne van start

Wat is een WatZr? Kleine, simpele actie om het huis of in de straat die het risico op wateroverlast, watertekort en hittestress verminderen

Zwanenwater

4 juni 2021

Komt u er wel eens?

Vast niet vaak want het is er best rustig, ook in Coronatijd en je er om niks mag wandelen. De orchideeën bloeien, de Nachtegaal zingt, de Koekoek vliegt

Privé verzameling

4 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Middenweg 475

28 mei 2021

Heerhugowaard

Dorpsstraat 914

4 juni 2021

Oudkarspel

Nieuwe varianten

28 mei 2021

Van het Corona virus

Virussen veranderen voortdurend. Dat komt doordat er soms fouten optreden wanneer ze hun genetisch materiaal kopiëren

Wethouder op het balkon

28 mei 2021

Met de Nationale Balkon Beweegdag

Balkongym is laagdrempelig bewegen op muziek voor ouderen. Eenvoudige oefeningen die door bijna iedereen te volgen zijn. Zelfs met houvast van een stoel of de balustrade

Van bakkerij tot CD winkel

28 mei 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Diamant 46

28 mei 2021

In de groene omgeving van Heerhugowaard

Compositie

28 mei 2021

Want compositie is beeldbepalend

Een handig uitgangspunt voor een geslaagde compositie is de regel-van-derden. Verdeel het beeld zowel verticaal als horizontaal in drie vlakken

Eenzaamheid

28 mei 2021

Corona deed er een schepje bovenop

Woning als nieuw

28 mei 2021

Energielabel A+

We moesten in het begin even wennen aan de kleur van de achtergevel, maar nu die er eenmaal opzit, zijn we daar ook erg blij mee

Schager Kermis

21 mei 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Ooievaar

21 mei 2021

In de Noordkop geen veelgeziene gast

Met een spanwijdte van 150 tot 175 cm. is het geen kleintje, toch weegt een volwassen mannetje slechts 4,5 kg. Hij vliegt wel 12.000 km. naar Afrika om te overwinteren

Dijk 29

21 mei 2021

Broek op Langedijk

Snoeitijd

21 mei 2021

Er wordt weer hard gewerkt

Ongestelde vragen

21 mei 2021

Hormonen hebben veel impact

Ze maken je sociaal of net teruggetrokken of prikkelbaar, ze bepalen of je je goed kunt concentreren of niet, geven je buikpijn en hoofdpijn

Inschrijven Flessenpost uit Schagen
Dan spoelt het flesje iedere vrijdag aan in je mail
AANMELDEN
Uw e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het versturen van de Flessenpost uit Schagen. U kunt altijd de afmeldlink gebruiken, deze is opgenomen in de nieuwsbrief.
close-link
Terug