Deel

advertentie

Waterjuffer

Is dat hetzelfde als een libel?

Waterjuffer

Vuurjuffer
Ik kijk er al even naar uit, het verschijnen van de eerste waterjuffer. Het zal nu vast niet heel lang meer duren voordat je de vroegst vliegende juffers in Schagen zal zien, de Vuurjuffer. Juffers zijn niet hetzelfde als libellen. Je kunt ze echter heel gemakkelijk uit elkaar houden. Een juffer blijft over het algemeen kleiner en slanker en ze hebben ook kleinere en smallere vleugels dan een libel. De facetogen van een juffer zijn relatief klein en staan wijd uiteen. De echte libellen hebben daarin tegen grote bolle facetogen die elkaar boven op de kop raken en ook de vleugels worden anders gedragen. Van de juffers zijn de voor- en achtervleugels gelijk van vorm en in rust opgevouwen boven het achterlijf (met uitzondering van de Pantserjuffers en de Winterjuffers). De voor en achtervleugels van de libel zijn duidelijk verschillend qua vorm en worden meestal zijdelings gespreid gedragen.

Glazenmakers
Hoewel ze dus niet hetzelfde zijn, behoren ze wel tot dezelfde orde, de orde van Libellen. Deze orde bevat vervolgens drie sub ordes. De Echte libellen of Glazenmakers, de Oerlibellen en de Juffers. De Juffers worden ook weer verdeeld over vier families. De Beekjuffers, Pantserjuffers, Waterjuffers en de Breedscheenjuffers. In Nederland zijn 71 verschillende soorten libellen en juffers gevonden, 42 hiervan zijn niet bedreigd.

Wat is wat?
Juffers zijn vaak moeilijk van elkaar te onderscheiden. Door kleine verschillen in de vorm van het halsschild en de tekeningen op het achterlijf zijn ze uit elkaar te houden. Maar zelfs binnen een soort kan deze nog zeer variabel zijn. Een goede Libellengids is dan ook geen overbodige luxe als je ze wilt determineren.

Paringswiel
Hun lange achterlijf bestaat uit tien segmenten en is hierdoor is heel buigzaam. Deze buigzaamheid is noodzakelijk voor de paring die in een paringswiel plaatsvindt. Voor de paring brengt het mannetje zijn sperma over van zijn geslachtsorgaan naar zijn secundaire geslachtsorgaan. Hij doet dit omdat zijn geslachtsorgaan aan het uiteinde van het achterlijf op een onbereikbare plaats voor het vrouwtje zit. Het achterlijf heeft een stabiliserende functie en wordt gebruikt bij het sturen. De aanhangsels van het achterlijf worden door het mannetje gebruikt als een soort tang waarmee hij het vrouwtje tijdens de paring bij het halsschild vastgrijpt. Het vrouwtje neemt dan het sperma over van het mannetje. De bevruchting vindt echter pas plaats bij de eiafzet. Deze paringsmanier is uniek. De paring kan plaatsvinden in de vlucht of in rust. De lengte van de paring is zeer variabel, van enkele seconden tot meerdere uren.

Vijf jaar onder water
Juffers zetten over het algemeen hun eieren af in waterplanten. Hierbij dalen sommige soorten zelfs onder water af. Met haar legbuis maakt ze gaatjes in waterplanten en in die gaatjes legt ze de langwerpige eitjes. De meeste eitjes ontwikkelen zich in twee tot vier weken tot larve. De larve verblijven tot maximaal vijf jaar onder water, meeste soorten twee tot drie jaar. In deze tijd vervelt de larve negen tot zestien keer eer hij een juffer wordt. Ze zijn zeer vraatzuchtig en jagen op kleine waterdiertjes en zelfs kleine visjes. Ze zijn uitgerust met een zogenaamd vangmasker. Dit is een verlengde onderlip, die gebruikt wordt als grijporgaan en zeer snel uitgestoken kan worden. Larven worden op hun beurt weer opgegeten door vissen, kikkers, waterinsecten, en zelfs voor hun eigen soortgenoten zijn ze niet veilig.

Uitsluiping
Larven lijken al vanaf het begin op hun volwassen imago. De ogen zijn alleen kleiner, het lijf is met zijn twee centimeter een stuk korter en de vleugels ontbreken. Hij heeft vaak drie veerachtige staartkieuwen. Ze bewegen zich voort door de staart heen en weer te kronkelen.
Ze kennen een onvolledige gedaanteverwisseling, dit wil zeggen dat ze geen pop stadium kennen.
Voor de laatste vervelling, van larve naar volwassen juffer, verlaten ze het water. Dit is een heel gevaarlijke periode voor de juffer. Het duurt namelijk uren om op te drogen en om te kunnen vliegen hebben ze droge vleugels en een droog lichaam nodig. Zo´n uitsluiping gaat niet altijd goed. Soms blijft een stuk van het lijf of een vleugel in het vel zitten terwijl hij zich al met lucht aan het oppompen is. De kans dat deze verkeerd uitgeslopen juffers voor voortplanting gaan zorgen is dan ook heel klein.

Warmte vangen
Zoals alle insecten moeten juffers hun lichaamstemperatuur regelen door hun spieren te gebruiken. Voor dat hij kan weg vliegen zal een niet goed opgewarmde juffer een tijdje met de vleugels trillen. Het zonlicht wordt optimaal gebruikt, ze gaan ’s ochtends of onder koele omstandigheden op lichte ondergrond zitten om zo veel mogelijk warmte op te vangen.

Kannibaal
Een juffer leeft maar een korte periode als volwassen imago. Veel juffers komen voortijdig om het leven. Ze worden gegeten door vogels en libellen. Maar ook juffers lusten graag hun soortgenoten. De grootste bedreiging wordt echter nog altijd gevormd door de mens, die de biotopen van de juffers aantasten. Juffers zijn vaak bij water te vinden omdat hun larven daarop zijn aangewezen. Ze zijn uitstekende indicatoren voor de kwaliteit van de omgeving, omdat ze in alle wateren behalve de zee en sterk vervuild wateren voorkomen.

Waterkwaliteit
Het gaat nog redelijk goed met de waterkwaliteit in Schagen en hierdoor zie ik elke jaar nog diverse soorten in mijn achtertuin voorbijkomen. Nog maar even wachten dus en dan kunnen we weer van deze geweldige insecten genieten.

Ook weten welke waterjuffers of libellen je straks ziet? Kijk op mijn site voor determinatie. https://www.mfnf.nl/insecten.html

Margreet Frowijn-Druijven
Natuurfotograaf en vrijwillig boswachter Natuurmonumenten

 

Klik op één van de afbeeldingen voor een vergroting.

Waterjuffer Waterjuffer Waterjuffer Waterjuffer
advertentie

Meer 'Rechterkolom':

Callantsoog

25 juni 2021

Achterweg 1-42

Vlaggen voor veteranen

25 juni 2021

Doet u mee zaterdag?

De Ode aan de Veteranen vindt plaats in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, u kunt het op televisie volgen op NPO2

Allegaartje

25 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Hoogheemraadschap

25 juni 2021

Pompen of verzuipen

Zelfs de vertrouwde oude molens werden ingezet, die kunnen namelijk best veel water wegpompen, ze moeten alleen wel een windje hebben en die was er niet

Webben in de struiken

25 juni 2021

Het is toch nog geen Halloween?

Smartphone

25 juni 2021

Hoe maak je een goede foto met je mobiel?

De smartphone camera heeft tegenwoordig een lading aan instellingen, maar er zijn ook dingen die je beter niet kunt doen, inzoomen bijvoorbeeld

Vliegende mieren

25 juni 2021

Leuk als je net lekker op het terras zit

Het barst vaak in ene los, wolken met vliegende mieren stromen uit de straat de lucht in, je kunt het aan zien komen als je ze in de gaten houdt

Win een boek

21 mei 2021

Deze maand: Confrontaties

Mail ons en ding mee!

Waterpret

18 juni 2021

Wat wil je anders met dat mooie weer?!

De brandweer was zo vriendelijk om de slangen even uit te lenen. Wat kun je je beter wensen met dat warme weer dan waterpret

Café Spoorzicht

18 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Zakdragers

18 juni 2021

en Kokermotten

Bijna lachwekkend maar ze bestaan echt. Vlinders die als rupsje in een zakje of kokertje groot worden, zelfgemaakt en voor sommigen de permanente woonplek

Zijn vaccins effectief

18 juni 2021

Ook tegen nieuwe varianten?

Verlaat lintje

18 juni 2021

Voor molenaar Ton Maas

De afgelopen 20 jaar heeft Ton Maas een belangrijke bijdrage geleverd aan het in stand houden van het ambacht van molenaar in Nederland

De Kerk

11 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Hoep 4d

11 juni 2021

In Schagen

Boterbloem

4 juni 2021

De ene boterbloem is de ander niet!

Eikenprocessierups

11 juni 2021

En de teken zijn ook wakker

Bloemzaadbommetjes

11 juni 2021

WatZr campagne van start

Wat is een WatZr? Kleine, simpele actie om het huis of in de straat die het risico op wateroverlast, watertekort en hittestress verminderen

Zwanenwater

4 juni 2021

Komt u er wel eens?

Vast niet vaak want het is er best rustig, ook in Coronatijd en je er om niks mag wandelen. De orchideeën bloeien, de Nachtegaal zingt, de Koekoek vliegt

Privé verzameling

4 juni 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Middenweg 475

28 mei 2021

Heerhugowaard

Dorpsstraat 914

4 juni 2021

Oudkarspel

Nieuwe varianten

28 mei 2021

Van het Corona virus

Virussen veranderen voortdurend. Dat komt doordat er soms fouten optreden wanneer ze hun genetisch materiaal kopiëren

Wethouder op het balkon

28 mei 2021

Met de Nationale Balkon Beweegdag

Balkongym is laagdrempelig bewegen op muziek voor ouderen. Eenvoudige oefeningen die door bijna iedereen te volgen zijn. Zelfs met houvast van een stoel of de balustrade

Van bakkerij tot CD winkel

28 mei 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Diamant 46

28 mei 2021

In de groene omgeving van Heerhugowaard

Compositie

28 mei 2021

Want compositie is beeldbepalend

Een handig uitgangspunt voor een geslaagde compositie is de regel-van-derden. Verdeel het beeld zowel verticaal als horizontaal in drie vlakken

Eenzaamheid

28 mei 2021

Corona deed er een schepje bovenop

Woning als nieuw

28 mei 2021

Energielabel A+

We moesten in het begin even wennen aan de kleur van de achtergevel, maar nu die er eenmaal opzit, zijn we daar ook erg blij mee

Schager Kermis

21 mei 2021

Opa kijk ik vond op zolder...

Ooievaar

21 mei 2021

In de Noordkop geen veelgeziene gast

Met een spanwijdte van 150 tot 175 cm. is het geen kleintje, toch weegt een volwassen mannetje slechts 4,5 kg. Hij vliegt wel 12.000 km. naar Afrika om te overwinteren

Dijk 29

21 mei 2021

Broek op Langedijk

Snoeitijd

21 mei 2021

Er wordt weer hard gewerkt

Ongestelde vragen

21 mei 2021

Hormonen hebben veel impact

Ze maken je sociaal of net teruggetrokken of prikkelbaar, ze bepalen of je je goed kunt concentreren of niet, geven je buikpijn en hoofdpijn

Inschrijven Flessenpost uit Schagen
Dan spoelt het flesje iedere vrijdag aan in je mail
AANMELDEN
Uw e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het versturen van de Flessenpost uit Schagen. U kunt altijd de afmeldlink gebruiken, deze is opgenomen in de nieuwsbrief.
close-link
Terug